Dubai'de Mainland ve Free Zone Şirket Farkları: 2026 Karşılaştırmalı Analiz
Dubai'de şirket kurarken Mainland (DET) mi Free Zone mu seçilmeli? %100 yabancı mülkiyeti, ticaret yetkisi, %2,5 belediye harcı, banka hesabı ve %0-%9 kurumlar vergisi analizi.
Dubai’ye işini taşımak, vergi optimizasyonu sağlamak ya da Orta Doğu pazarına açılmak isteyen her girişimcinin vermesi gereken ilk stratejik karar şudur: Mainland (Anakara - DET Onaylı) bir şirket mi kurulmalı, yoksa Free Zone (Serbest Bölge) yapısı mı tercih edilmeli?
Geçmişte yabancı yatırımcıların Mainland şirketlerde en fazla %49 hisseye sahip olabilmesi ve kalan %51 hissenin yasal olarak bir BAE vatandaşına (yerel sponsor) devredilmesi zorunluluğu nedeniyle yabancı girişimciler neredeyse mecburen serbest bölgelere yöneliyordu. Ancak 2021 yılında yürürlüğe giren Ticari Şirketler Kanunu reformuyla Mainland şirketlerde de %100 yabancı mülkiyet hakkı tanınması tüm dengeleri değiştirdi.
Bu rehberde; 2026 yılı güncel DET (Dubai Department of Economy and Tourism), MoHRE ve Federal Vergi Dairesi (FTA) mevzuatı çerçevesinde Dubai’de Mainland ve Free Zone şirket farklarını, ofis zorunluluklarını, %9 kurumlar vergisi istisnalarını ve kurumsal banka hesabı gerçeklerini inceliyoruz.
Mainland vs. Free Zone Karşılaştırma Matrisi (2026)
| Değerlendirme Kriteri | Mainland Şirketi (DET - Anakara) | Free Zone Şirketi (IFZA, Meydan, DMCC, DSO vb.) |
|---|---|---|
| Lisans Otortesi | DET (Dubai Ekonomi ve Turizm Departmanı) | İlgili Serbest Bölge İdaresi (Authority) |
| Yabancı Mülkiyet Oranı | %100 Tam Mülkiyet (Stratejik sektörler hariç) | %100 Tam Mülkiyet |
| BAE İçi Ticaret Yetkisi | Dubai ve tüm 7 emirlikte sınırsız B2C/B2B satış ve mağaza | Serbest bölge içi, uluslararası ihracat ve sınırlı B2B |
| Ofis / Adres Zorunluluğu | Ejari kayıtlı fiziksel ofis veya dükkan zorunlu | Flexi-Desk / Sanal ofis yeterli (Çoğu faaliyette) |
| Kamu İhalelerine Katılım | BAE federal ve yerel devlet ihalelerine doğrudan katılabilir | Doğrudan katılamaz (Mainland ortağı/distribütörü gerekir) |
| Gümrük Vergisi (Fiziksel Mal) | Anakara ithalatında %5 standart gümrük vergisi | Serbest bölge antreposunda %0 gümrük (İç pazara çıkışta %5) |
| Çalışan Vize Onayı | MoHRE (Çalışma Bakanlığı) + GDRFA üzerinden | İlgili Free Zone portalı + GDRFA üzerinden (Kotaya bağlı) |
| Belediye Ticari Kira Harcı | Yıllık ticari Ejari kirasının %2,5’i DET yenilemesine eklenir | Belediye ticari kira harcı ödenmez |
| Kurumlar Vergisi (Corporate Tax) | 375.000 AED üzeri net kârda %9 | QFZP nitelikli gelirlerde %0 (Niteliksiz gelirde %9) |
| İlk Yıl Ortalama Kurulum Bütçesi | 45.000 - 80.000+ AED (Fiziki kira dahil) | 11.500 - 15.000 AED (RAKEZ/SHAMS) / 18.000 - 25.000 AED (IFZA/Meydan) / 35.000+ AED (DMCC) |
İş Modeline Göre Doğru Tercih Rehberi
Ne Zaman Kesinlikle Mainland (DET) Seçmelisiniz?
Aşağıdaki iş kollarında Free Zone lisansı size yasal operasyon hakkı vermez; doğrudan DET Mainland şirketi kurmanız zorunludur:
- Fiziksel Mağaza, Restoran ve Hizmet Noktaları: Dubai sokaklarında veya AVM içinde kafe, restoran, güzellik salonu, poliklinik, emlak ofisi veya perakende butik açacaksanız.
- BAE İçi Doğrudan Perakende ve Dağıtım: Dubai ve diğer emirliklerdeki marketlere, otellere veya son tüketicilere doğrudan kendi aracınızla mal teslimatı ve satışı yapacaksanız.
- İnşaat, Müteahhitlik ve Taahhüt İşleri: Şantiye uygulamaları, mekanik-elektrik taahhüt ve devlet altyapı projelerine teklif verecekseniz.
- Yerel Lojistik ve Taşımacılık: BAE içinde kurye filosu, nakliye veya yolcu taşımacılığı işletecekseniz.
Ne Zaman Free Zone (Serbest Bölge) Daha Mantıklıdır?
Müşterileriniz ağırlıklı olarak BAE dışındaysa veya dijital/danışmanlık hizmeti veriyorsanız pahalı fiziki kira ve %2,5 belediye harcı ödememek için Free Zone çok daha verimlidir:
- Yazılım, SaaS ve Bilişim İhracatı: Türkiye, Avrupa ve ABD merkezli müşterilere yazılım/uygulama hizmeti geliştiren ajanslar ve teknoloji girişimleri.
- Küresel Danışmanlık ve Dijital Pazarlama: Yönetim danışmanlığı, e-ticaret yönetimi, uzaktan içerik üretimi ve PR ajansları.
- Uluslararası Transit Ticaret (Re-Export): Malları Çin’den veya Türkiye’den alıp BAE ana gümrüğüne sokmadan üçüncü ülkelere satan aracılık şirketleri.
- Yalnızca Yasal Oturum ve Yatırım Çatısı İsteyenler: Bireysel danışmanlar veya küresel sermayesini Dubai şirketi üzerinden yönetmek isteyen yatırımcılar.
2026 BAE Kurumlar Vergisi (%0 vs. %9) ve KDV (%5) Kuralları
Federal Vergi Dairesi (FTA) kurallarına göre tüm Dubai şirketleri — kâr etmeseler veya muafiyet kapsamında olsalar dahi — Kurumlar Vergisi kaydı yaptırmak ve yıllık beyanname vermek zorundadır:
- Mainland Şirketler: Yıllık vergiye tabi net kârın ilk 375.000 AED’lik kısmı için %0, 375.000 AED’yi aşan kısım için %9 kurumlar vergisi öder.
- Nitelikli Serbest Bölge Kişisi (QFZP) %0 Avantajı: Serbest bölge şirketlerinin %0 kurumlar vergisi oranını koruyabilmesi otomatik değildir! Şirketin BAE içinde yeterli ekonomik öz (substance — çalışan, yerel gider), denetlenmiş mali tablolar (audited financial statements) bulundurması ve gelirini yalnızca nitelikli faaliyetlerden (diğer Free Zone şirketleriyle ticaret veya yurt dışı ihracat ile belirlenen nitelikli üretim/lojistik kalemleri) elde etmesi gerekir. Serbest bölge şirketi BAE anakarasındaki bir müşteriye niteliksiz gelir yaratırsa o dilim (veya limit aşılırsa tüm gelir) %9 vergiye tabi olabilir.
- Küçük İşletme Kolaylığı (Small Business Relief): Yıllık brüt hasılatı 3.000.000 AED’nin altında kalan yerleşik işletmeler (Mainland veya şartları sağlayan Free Zone şirketleri), 31 Aralık 2026 tarihine kadar sona eren vergi dönemleri için kurumlar vergisinden muafiyet kolaylığına başvurabilir (ancak bu kolaylığı kullananlar QFZP statüsünden aynı anda yararlanamaz ve yine de beyanname verir).
- KDV (%5 VAT) Kayıt Eşiği: Yıllık vergiye tabi satış ve ithalat cirosu son 12 ayda 375.000 AED’yi aşan tüm şirketler FTA nezdinde zorunlu KDV kaydı yaptırmalıdır (187.500 AED üzeri ise isteğe bağlı kayıt mümkündür).
Ofis Maliyeti, Ejari ve %2,5 Belediye Harcı Farkı
İki model arasındaki en somut yıllık sabit gider farkı adres gereksinimidir:
- Free Zone: Lisans paketinin içinde çoğu bölgede Flexi-Desk veya paylaşımlı sanal masa adresi tanımlıdır (ayrıca yılda 1-3 vizeye kadar kotası bulunur; daha fazla çalışan için fiziki masa/ofis büyütmesi istenir).
- Mainland (DET): Lisans çıkarırken DLD Ejari sistemine kayıtlı gerçek bir fiziki ofis ya da paylaşımlı iş merkezi (Business Centre — en az belirli metrekare ve yıllık yenilemede geçerli Sustainability Contract) kiralamak zorundasınız. En mütevazı iş merkezi ofisleri yıllık 18.000 - 35.000 AED’den başlar ve her yıl lisans yenilemesinde DET ödeme makbuzuna yıllık ticari Ejari kirasının %2,5’i oranında Dubai Belediyesi Ticari Kira Harcı (Market Fee) otomatik yansıtılır. (Not: %5 oranı konut kiralarına aittir; ticari Mainland kiralamalarda belediye pazar harcı %2,5 olarak uygulanır.)
Kurumsal Banka Hesabı Açma ve Vize Kotası Gerçekleri
Yeni girişimcilerin %70’inin şirket kurduktan sonra en çok zorlandığı aşama kurumsal banka hesabı açılışıdır:
- KYC / Uyum Denetimi: BAE bankaları uluslararası kara para aklama önleme (AML) kuralları nedeniyle kurucunun geçmiş iş deneyimini, mevcut Türkiye şirketinin faaliyet faturalarını, 6 aylık kişisel banka dökümlerini, müşteri/tedarikçi sözleşmelerini ve iş planını detaylı biçimde inceler.
- Geleneksel Bankalar vs. Dijital Bankalar: Emirates NBD, Mashreq, ADCB, FAB gibi köklü bankalar kurumsal hesaplarda genellikle 25.000 - 100.000 AED aylık ortalama bakiye tutma şartı ve bazen fiziksel ofis ziyareti ister. Buna karşılık Wio Business, Mashreq NeoBiz veya Zand gibi dijital bankalar şirket kurucusunun Emirates ID’si çıktıktan sonra tamamen online olarak çok daha hızlı ve düşük bakiye eşiğiyle hesap açabilmektedir.
- Önce Emirates ID, Sonra Banka: Hangi şirket modelini seçerseniz seçin, kurucu ortağın kendi şirketinden yatırımcı/partner vizesi alıp tıbbi testten geçerek Emirates ID kartını çıkarmadan kurumsal banka hesabı açması neredeyse imkansızdır.
💡 Pratik İpucu: Özel Vize ve Çifte Lisans Stratejisi: Başlangıçta bütçeyi korumak için Meydan, IFZA veya Sharjah/RAKEZ gibi uygun maliyetli bir Free Zone yapısında şirket kurup B2B/uluslararası işlere başlayabilir; ileride Dubai içinde perakende şube açma ihtiyacı doğduğunda mevcut şirkete bağlı bir Mainland Şubesi (Branch) açarak ya da belirli serbest bölgelerin sunduğu Dual License iznine başvurarak işinizi genişletebilirsiniz.
⚠️ Önemli Uyarı: Ruhsatsız Anakara Ofisi ve Yanlış Aktivite Kodu: Free Zone lisansıyla Dubai Mainland içinde (örneğin Business Bay veya Al Barsha’da bir daire/dükkan kiralayıp) izinsiz fiziki mağaza veya ofis işletmek DET müfettişlerince tespit edildiğinde 50.000 - 100.000 AED arası ağır para cezası ve faaliyet durdurma yaptırımı uygulanır. Ayrıca şirket kurarken yalnızca “Danışmanlık” kodu alıp fiilen elektronik ticaret yapmaya çalışmak da banka hesabınızın dondurulmasına yol açar; faaliyet kodlarını işinize birebir uygun seçin.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bu rehber hakkında gezginlerin en çok merak ettiği sorular
? Dubai Mainland şirketlerde yerel Emirlik ortağa (%51 hisse) hala ihtiyaç var mıdır?
Hayır. BAE Ticari Şirketler Kanunu'nda (2021 tarihli 32 Sayılı Federal Kararname) yapılan kapsamlı reformlarla ticari, danışmanlık, teknoloji, perakende ve sanayi faaliyetlerinin büyük bölümünde yerel ortak zorunluluğu kaldırılmıştır. Yabancı yatırımcılar artık DET (Dubai Ekonomi ve Turizm Departmanı) onaylı Mainland LLC şirketlerinin %100 tek sahibi olabilmektedir (yalnızca stratejik ulusal savunma/bankacılık vb. istisnai alanlar hariç).
? Free Zone şirketi BAE içine veya Dubai sokaklarındaki müşterilere doğrudan satış yapabilir mi?
Fiziksel ürünlerde doğrudan B2C perakende satışı veya dükkan işletmesi yapamaz. Bir Free Zone şirketi BAE anakarasına fiziksel mal satmak istediğinde Mainland lisanslı bir yerel distribütör veya gümrük acentesi aracılığıyla %5 ithalat gümrük vergisini ödeyerek dağıtım yapmalıdır. B2B hizmet ihracatında veya serbest bölge içi işlemlerde ise esneklik daha yüksektir.
? Kuruluş ve yıllık yenileme maliyeti bakımından Mainland mi Free Zone mu daha ekonomiktir?
Free Zone şirketleri kuruluş ve yenileme açısından belirgin şekilde daha ekonomiktir. Sanal ofis / flexi-desk paketleriyle fiziksel kira ödemeden 1 vizeli bir serbest bölge şirketi RAKEZ veya SHAMS'ta ~11.500 - 15.000 AED bandında, Dubai markalı IFZA veya Meydan'da ~18.000 - 25.000 AED aralığında (DMCC ise ~35.000 - 50.000+ AED) kurulabilirken; Ejari onaylı fiziksel adres ve %2,5 belediye ticari kira harcı eklenen Mainland yapılarda ilk yıl başlangıç bütçesi genellikle 45.000 - 75.000 AED üzerine çıkar.
? BAE Kurumlar Vergisi (%9) bakımından Free Zone şirketlerinin avantajı nedir?
Federal Kurumlar Vergisi yasasına göre 'Nitelikli Serbest Bölge Kişisi' (QFZP) şartlarını eksiksiz karşılayan serbest bölge şirketleri, BAE dışındaki müşterilerle veya diğer serbest bölge kuruluşlarıyla yaptıkları nitelikli faaliyet gelirlerinde %0 kurumlar vergisi oranından yararlanabilir. Mainland şirketler ise yıllık net ticari kârları 375.000 AED'yi aştığında aşan kısım üzerinden %9 kurumlar vergisi öder.
? Mainland ve Free Zone şirketlerinde kurumsal banka hesabı açmak zor mudur?
Evet, en zorlu aşama genellikle şirket kuruluşundan sonraki banka hesabı (KYC/AML) sürecidir. Geleneksel büyük bankalar (Emirates NBD, FAB, Mashreq) çoğu zaman fiziksel ofis kontratı ve 25.000-50.000+ AED minimum bakiye beklerken; Wio Business gibi dijital bankalar özellikle Emirates ID sahibi kuruculara çok daha hızlı dijital hesap açılışı sunabilmektedir.
Resmî Kurum Kaynakları & Doğrulama Notu
Bu rehberdeki tarife, ücret aralıkları ve prosedürler resmî BAE kurum duyurularına dayalı editoryal araştırmayla derlenmiştir. Sezonluk fiyatlar, çalışma saatleri ve mevzuat kuralları önceden bildirilmeksizin değişebileceğinden işlem öncesi güncel koşulları doğrudan aşağıdaki resmî portallardan teyit ediniz:
Mainland ve serbest bölge şirket kurulum lisans süreçleri
Turizm Dirhemi (Tourism Dirham), tatil evi lisansları ve ticaret
%5 KDV, Kurumlar Vergisi (%0 / %9) ve turist Tax Free mevzuatı
Birleşik Arap Emirlikleri göçmenlik kuralları, serbest bölge (Free Zone) ve Mainland şirket kuruluşları, DLD/RERA emlak mevzuatı ve resmî sağlık prosedürleri alanında uzmanlaşmış editör. Tüm içeriklerini GDRFA, ICP, DET ve DHA resmî kaynaklarıyla doğrulayarak hazırlar.


